Ngày 24/12/2025 vừa qua, Unios Việt Nam chính thức giới thiệu không gian trải nghiệm ánh sáng Unios HEC – Unios Ho Chi Minh Experience Center. Dự án không chỉ đánh dấu sự hiện diện mới của văn phòng Unios Việt Nam tại TP.HCM mà còn đem đến một phương án thiết kế thể hiện tinh thần tôn trọng và gìn giữ giá trị di sản khi HEC nằm trong khuôn viên khối nhà hơn 130 năm tuổi của VNPT TP.HCM.

HEC được Unios xây dựng dựa trên ba trụ cột: Heritage – Di sản kiến trúc, Experience – Trải nghiệm đa giác quan, và Community – Không gian cộng đồng. Đây là một nơi chốn mà mọi người có thể chạm vào các lớp thời gian, cảm được lịch sử bằng giác quan, và thấy được cách ánh sáng tôn vinh vẻ đẹp của di sản.

Tọa lạc trên trục đường Hai Bà Trưng – một trong những tuyến đường lâu đời và sầm uất của TP.HCM, tòa nhà 125 Hai Bà Trưng được xem là “nhân chứng thầm lặng” cho quá trình hình thành và phát triển đô thị Sài Gòn. Công trình mang phong cách kiến trúc Đông Dương giao thoa phương Tây hiếm hoi còn được bảo tồn gần như nguyên vẹn.

Ngay từ giai đoạn đầu, Unios Việt Nam cùng đơn vị thiết kế MIA Design Studio đã lựa chọn hướng tiếp cận bảo tồn, ưu tiên trả lại nguyên bản vật liệu và kết cấu thay vì cải tạo theo hướng làm mới. Dự án được triển khai theo triết lý “tác động tối thiểu”, nhằm giữ gìn tối đa dấu ấn thời gian của công trình.

Khi những lớp sơn cũ được bóc đi, kết cấu tường – sàn – trần bằng gạch nung đỏ, dầm gỗ, bê tông đá sỏi… được lộ diện. Những chi tiết tưởng chừng thô ráp ấy lại chính là minh chứng sống động cho kỹ thuật xây dựng của hơn một thế kỷ trước – một di sản kỹ nghệ mà nếu biến mất, thế hệ sau khó lòng tái tạo. HEC vì vậy trở thành một “triển lãm kiến trúc” tự nhiên, nơi mà mỗi vết tích, mỗi mảng tường, mỗi phiến gạch đều mang theo câu chuyện của thời gian.

Mọi chi tiết mang tính di sản đều được giữ lại, như: hệ cột, đà, dầm, cửa lá sách, ô gió thông thoáng tự nhiên, gạch sàn nhập từ Pháp, tường dày chống nóng… Những chi tiết này đóng vai trò kể lại lịch sử công năng của tòa nhà từng là văn phòng điện tín, ưu tiên sự kín đáo và ổn định nhiệt độ, nên ô gió và cửa được thiết kế rất đặc thù.

Trên nền tảng đó, những vật liệu mới như thép hoặc hệ module, panel lắp ghép được sử dụng để đảm bảo thi công ít xâm lấn, không làm ảnh hưởng đến mặt bằng nguyên gốc. Mỗi chi tiết mới được thiết kế một cách tiết chế, mạch lạc và giữ vai trò như một phông nền nhằm tôn lên vẻ đẹp của những vết tích cũ. Không gian vì vậy trở thành sự giao hòa tự nhiên giữa quá khứ và hiện đại, nơi lịch sử có thể tự kể lại mà không cần giải thích.

Ban đầu, dự án HEC đặt ra một thách thức lớn: làm thế nào để vừa bảo tồn giá trị di sản của công trình, vừa tạo được trải nghiệm đương đại, và đồng thời đáp ứng đa công năng để nơi này vừa là văn phòng làm việc, trưng bày thiết bị chiếu sáng, vừa là trung tâm trải nghiệm và không gian tổ chức sự kiện. Giải pháp được Unios đưa ra là lấy “trải nghiệm ánh sáng” làm hạt nhân.

Unios đầu tư mạnh vào hệ thống chiếu sáng Human Centric Lighting, giải pháp âm thanh – thị giác và nội thất nhằm tạo ra một hành trình đa giác quan cho các vị khách đến đây. Sự nhấn nhá có chủ đích của ánh sáng làm nổi bật kết cấu nguyên bản, tạo chiều sâu cho không gian và gợi nên cảm xúc về kiến trúc xưa.

Khách tham quan không đơn thuần bước vào một showroom đèn, mà được trải nghiệm ánh sáng trong một không gian thấm đẫm dấu ấn thời gian. Mỗi bước di chuyển là một “điểm chạm”, nơi ánh sáng thay đổi tinh tế về cường độ, hướng chiếu và nhiệt độ màu, mang đến cảm nhận khác biệt cho từng khu vực và công năng sử dụng.

Sự linh hoạt ấy xuất phát từ mong muốn tạo ra một trải nghiệm vượt ra khỏi những khái niệm showroom truyền thống. Unios không kỳ vọng khách tham quan nhớ về thủ pháp thiết kế hay kỹ thuật chiếu sáng, mà mong họ rời HEC với một ấn tượng khó quên.

Uyên Thư – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc