Ấn phẩm “Tuyển chọn các bài viết Tạp chí Kiến trúc 40 năm (1983–2023)”: Không chỉ là một cuốn sách

Nhân dịp ấn phẩm “Tuyển chọn các bài viết Tạp chí Kiến trúc 40 năm (1983–2023)” chính thức ra mắt, Tạp chí Kiến trúc trân trọng giới thiệu tới bạn đọc một bài viết review đầy tâm huyết của tác giả Phan Thanh Hải. Không chỉ là những cảm nhận cá nhân, bài viết còn là sự ghi nhận chân thành đối với nỗ lực bền bỉ và nghiêm túc của Ban biên tập trong việc hệ thống hóa, tuyển chọn và tái hiện một chặng đường tư duy kiến trúc kéo dài suốt bốn thập kỷ.

Tạp chí Kiến trúc xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

—

Trước dịp nghỉ lễ 30 – 4 và 1-5, thật vui vì nhận được cuốn sách “Tuyển chọn các bài viết 40 năm Tạp chí kiến trúc, 1983 – 2023” do Ban biên tập Tạp chí Kiến trúc gửi tặng. Càng vui hơn khi thấy mình có 02 bài viết được chọn và đưa vào sách, trong số 64 bài viết của cuốn sách dài hơn 320 trang này.

Ngày lễ, rảnh rỗi, đọc và viết đôi dòng, thay lời giới thiệu về một công trình không chỉ đẹp, hay mà còn mang rất nhiều ý nghĩa!

Cuốn sách “Tuyển chọn các bài viết Tạp chí Kiến trúc 40 năm, 1983 – 2023” ra đời không chỉ như một ấn phẩm kỷ niệm hành trình hơn bốn thập kỷ của Tạp chí Kiến trúc, mà còn là một dấu mốc quan trọng, khẳng định vai trò của một diễn đàn học thuật uy tín bậc nhất của giới kiến trúc Việt Nam. Trong dòng chảy không ngừng của đời sống nghề nghiệp, khi thông tin ngày càng trở nên dồi dào và nhanh chóng bị thay thế, một tuyển tập có tính hệ thống, được chọn lọc kỹ lưỡng như vậy thực sự mang ý nghĩa đặc biệt, vừa là sự tổng kết, vừa là một cách “lưu giữ trí nhớ” của ngành.

Được xuất bản công phu với hình thức trang trọng, cuốn sách gây ấn tượng ngay từ cái nhìn đầu tiên: khổ vuông 24 x 24cm, in 4 màu sắc nét, bìa cứng sang trọng với màu xanh lục chữ in nhũ ánh vàng, dày 324 trang. Nhưng giá trị của cuốn sách không chỉ nằm ở hình thức, mà chính là nội dung, nơi kết tinh 64 bài viết tiêu biểu, được tuyển chọn kỹ lưỡng từ hàng trăm bài viết đăng tải trên Tạp chí Kiến trúc trong suốt 40 năm, từ 1983 đến 2023. Đây là những bài viết không chỉ phản ánh hoạt động nghề nghiệp, mà còn ghi lại những suy tư, tranh luận, trăn trở và cả khát vọng của nhiều thế hệ kiến trúc sư Việt Nam.

Đứng sau công trình biên soạn này là một “bộ ba” uy tín của làng kiến trúc đương đại Việt Nam: GS.TS.KTS Hoàng Đạo Kính, GS.TS.KTS Nguyễn Quốc Thông và KTS Nguyễn Luận. Với kinh nghiệm, tầm nhìn và chiều sâu học thuật, các ông không chỉ làm công việc tuyển chọn đơn thuần, mà thực sự đã “đọc lại” lịch sử tư duy kiến trúc Việt Nam qua từng bài viết, từng thời kỳ. Chính vì vậy, cuốn sách mang dáng dấp của một “thư viện thu nhỏ”, như cách những người làm sách kỳ vọng, nơi người đọc có thể lần giở lại từng chặng đường phát triển của kiến trúc nước nhà.

Từ những bài viết đầu tiên mang đậm tinh thần kiến thiết trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, đến những luận bàn về đô thị hóa, về bản sắc, về hiện đại và hội nhập, cuốn sách cho thấy một dòng chảy tư tưởng liên tục nhưng không đơn giản. Đó là hành trình đi tìm lời giải cho một câu hỏi tưởng như cũ mà luôn mới: làm thế nào để xây dựng một nền kiến trúc Việt Nam hiện đại mà vẫn giữ được bản sắc riêng? Câu hỏi ấy, như GS.TS.KTS Hoàng Đạo Kính từng nhấn mạnh trong Lời nói đầu, dường như xuyên suốt qua các thế hệ, trở thành một trục tư duy bền bỉ của giới nghề.

Điều đáng trân trọng là, thông qua các bài viết được tuyển chọn, người đọc không chỉ thấy những thành tựu, mà còn nhận ra cả những khoảng trống, nơi cần thêm những tiếng nói phản biện, những diễn đàn học thuật sôi nổi hơn. Chính sự nhìn nhận thẳng thắn ấy lại càng làm nổi bật vai trò của Tạp chí Kiến trúc như một không gian đối thoại, một “salon kiến trúc” đúng nghĩa, nơi các ý tưởng được chia sẻ, tranh luận và phát triển.

Ở một góc nhìn khác, cuốn sách còn là lời tri ân đối với các thế hệ kiến trúc sư đã đóng góp cho Tạp chí Kiến trúc, những người không chỉ sáng tác công trình, mà còn dấn thân vào đời sống học thuật, lý luận và phê bình. Những trang viết của họ, qua thời gian, đã trở thành tư liệu quý giá, góp phần định hình tư duy nghề nghiệp và định hướng cho sự phát triển của kiến trúc Việt Nam.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, với nhiều cơ hội và thách thức, việc nhìn lại một cách hệ thống hành trình tư duy kiến trúc suốt 40 năm qua càng trở nên cần thiết. Cuốn sách không chỉ dành cho giới kiến trúc sư, mà còn hữu ích cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, sinh viên và những ai quan tâm đến không gian sống, đến văn hóa và bản sắc của đô thị Việt Nam.

Có thể nói, “Tuyển chọn các bài viết Tạp chí Kiến trúc 40 năm, 1983 – 2023” không đơn thuần là một cuốn sách, mà là một công trình mang giá trị học thuật và tư liệu sâu sắc. Nó vừa là sự kết tinh của quá khứ, vừa là điểm tựa cho tương lai, như một lời nhắc nhở rằng, kiến trúc không chỉ là xây dựng công trình, mà còn là xây dựng tư tưởng, xây dựng bản sắc và xây dựng một tầm nhìn dài hạn cho xã hội.

© Tạp chí Kiến trúc